नवी दिल्ली: दिल्ली सरकारने आपल्या सरकारी शाळांतील विद्यार्थ्यांसाठी एक क्रांतिकारी पाऊल उचलत NEEEV (New Era of Entrepreneurial Ecosystem as Vision) योजना सुरू केली आहे. या योजनेमुळे आता 8वी ते 12वीच्या वर्गात शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना केवळ शिक्षणापुरते मर्यादित न ठेवता उद्योजकतेची नवी दिशा दिली जाणार आहे. विशेष म्हणजे, योजनेअंतर्गत निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांच्या स्टार्टअप कल्पनांसाठी थेट 20,000 रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाणार आहे.
NEEEV योजना म्हणजे काय?
NEEEV म्हणजे न्यू एरा ऑफ इंटरप्रिन्यूरियल इकोसिस्टम अॅज व्हिजन. ही योजना केवळ पुस्तकी शिक्षण न देता विद्यार्थ्यांमध्ये कल्पकता, समस्या सोडवण्याची क्षमता, आणि व्यवसायिक दृष्टिकोन विकसित करण्याच्या उद्देशाने राबवली जात आहे. ही संकल्पना 8वी ते 12वीच्या विद्यार्थ्यांमध्ये उद्योजकतेचा बीजरोपण करण्याचा प्रयत्न करते. त्यासाठी विविध टप्प्यांमधून मार्गदर्शन, संवाद, स्पर्धा आणि प्रत्यक्ष मदत दिली जाते.
चार टप्प्यांतील विकास प्रक्रिया – NEEEV योजनेची रचना
- NEEEV डायलॉग:
यात उद्योजक आणि उद्योगातील यशस्वी व्यक्तिमत्त्वे विद्यार्थ्यांशी संवाद साधणार आहेत. त्यांच्या यशोगाथा ऐकून विद्यार्थी प्रेरित होतील आणि नवीन दृष्टीकोन घेऊन विचार करतील. - स्टार्टअप स्टॉर्मर्स:
स्पर्धात्मक पद्धतीने विद्यार्थ्यांना स्वतःच्या व्यवसाय कल्पना सादर करायला सांगितले जाते. निवड झालेल्या कल्पनांना प्रत्यक्ष अंमलात आणण्यासाठी पुढील टप्प्यात प्रवेश दिला जातो. - फंड:
निवडलेल्या समूहांना त्यांच्या प्रकल्पासाठी २०,००० रुपयांपर्यंत अनुदान दिले जाते. हे पैसे त्यांना त्यांच्या व्यवसायाच्या सुरुवातीसाठी वापरता येतात. - उपकरणांची मदत:
ज्या शाळांमध्ये Atal Tinkering Labs आहेत, तिथे विद्यार्थ्यांना रोबोटिक्स, AI, IoT यासारख्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाशी संबंधित उपकरणे वापरण्याची संधी मिळते.
योजनेचा उद्देश आणि भविष्याची दिशा
NEEEV योजनेचा उद्देश स्पष्ट आहे – विद्यार्थ्यांना शिक्षणाबरोबरच उद्योजकतेची चव द्यायची. सरकारी शाळांमधील विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढवून त्यांना भविष्याच्या दृष्टीने सक्षम बनवणे ही या योजनेची खरी ताकद आहे. या उपक्रमातून आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल पार्श्वभूमीतील विद्यार्थी स्वतःचे स्टार्टअप सुरू करण्याची स्वप्नं पाहू शकतील आणि ती साकार करण्यासाठी आवश्यक त्या साधनसामुग्रीसह प्रशिक्षणही मिळवू शकतील.
NEEEV योजना हे केवळ अनुदान देणारे माध्यम नसून ती एक क्रांतिकारी शैक्षणिक संकल्पना आहे जी विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या पलिकडे घेऊन जाते. भविष्यात अशा योजनांमुळे देशाला नवे युवा उद्योजक मिळतील आणि विद्यार्थ्यांमध्ये नेतृत्व, नवोपक्रम आणि डिजिटल कौशल्य यांचा विकास होईल.
